ՈՒրբաթ, 06 դեկտեմբերի

Սիրիացի երկաթագործը աշխատելու հնարավորություն չունի. նա խնամում է երեխաներին


Վերջին չորս տարիներին Սերոբ Թովմասյանը միայնակ է խնամում իր չորս երեխաներին: Առավոտյան հատուկ դպրոց է տանում 9-ամյա Մայքին, կեսօրից հետո նրան տուն է բերում, հետո ճաշ է պատրաստում դպրոցից վերադարձող երեխաների համար ու տան մյուս գործերն է անում: Գումար աշխատելու համար Սերոբը ժամանակ չունի, սակայն Սիրիայի իր խնայողությունները շուտով կվերջանան, իսկ կազմակերպությունը, որ վճարում էր Հայաստան եկած ընտանիքի բնակարանի վարձը, տեղեկացրել է, որ օգնությունը շուտով կդադարեցվի:

Սերոբը երկու եղբայրների ընտանիքների հետ Հայաստան է եկել 2015թ-ի սեպտեմբերին: Սիրիան նրանք լքել են 2014-ի սեպտեմբերին, երբ «Իսլամական պետություն» խմբավորումը հարձակվել է հյուսիսային Քոբանի քաղաքի վրա, որտեղ ապրում էին: Սերոբը պատմում է, որ կինը մահացել էր դրանից երկու տարի առաջ, իսկ հարձակման ժամանակ «մորուքավորները» սպանել են եղբայրներից մեկին՝ Հովսեփին: «Իսլամական պետության» կողմից սահմանային Քոբանի քաղաքն ու շրջակա գյուղերը շրջափակելու ամիսներին՝ մինչև 2015թ-ի հունվարը, այս շրջանից Թուրքիայի սահմանը հատել է մոտ 400 հազար սիրիացի: Երեք եղբայրների ընտանիքները Քոբանիից տեղափոխվել են Թուրքիայի Սուրուճ քաղաքի փախստականների ավան, որի վրաններում ապրել են 11 ամիս: 

Թովմասյանների ծննդավայր Քոբանին (Այն ալ-Արաբ, կարմիր նիշով) և Սուրուճ քաղաքը, ուր նրանք տեղափոխվել են 2014թ-ին (կապույտ նիշովը):
Սև գիծը պատկերում է Թուրքիայի և Սիրիայի սահմանը

Սուրուճում Թովմասյաններին այցելել է Պոլսո պատրիարքության փոխանորդ Արամ Աթեշյանը, ով այնուհետև կազմակերպել է նրանց մեկնումը Հայաստան:

«Ասի պայմանները ոնց են, ասաց 9 ամսով քեզի տուն կուտան, վարձը իրենք կուտան, 3 ամիսն ալ ամսականը կուտան, մինչեւ որ ոտի կանգնեք: Յետոյ եկանք, էդ ամսականը մի ամիս տուին, երկրորդ ամիսը կտրեցին: 9 ամիսն ալ դարձրին 6 ամիս»,- պատմում է Սերոբը՝ հավելելով, որ խնայողություններով է շարունակել ապրել:

Սերոբը Քոբանում երկաթագործ է եղել, նաև մեքենաներ է նորոգել: 14-ամյա որդին՝ Շահենը, օգնել է նրան: Իրենց մեկնումից հետո գրեթե ողջ քաղաքը ավիրվել է, այդ թվում՝ իրենց տունն ու խանութը: Սերոբը մտահոգվում է, որ այստեղ չի կարողանում երեխաների պահանջները հոգալ, ասում է՝ Հայաստանում երեխա պահելը դժվար է, մանավանդ երբ ինքը չի աշխատում: «Չորս անչափահաս երեխայ, ի՞նչ ձեւով պիտի աշխատեմ: Ո՞վ պիտի տանի-բերի, ո՞վ իրենց ճաշ պիտի եփի, չորս տարի եղաւ՝ լուացքը, ամէն ինչը ես եմ անում»,- ասում է նա:

9-ամյա Մայքը

Սիրիայում Թովմասյանների ընտանիքները միասին են ապրել, և մինչ Սերոբն աշխատել է, եղբոր աղջիկները խնամել են Մայքին: Այժմ նրանք էլ աշխատանք են փնտրում: Բացի դրանից, հայրն ասում է, որ Մայքին միայն ինքն է հասկանում: Մայքը Սիրիայում չէր խոսում, Հայաստանում սկսել է որոշ բառեր ասել, հաշվել: Այժմ հաճախում է սիրիահայ երեխաների համար ստեղծված «Արևիկ» հատուկ դպրոց:

Ինչպես իր եղբայրներն ու քույրը, Մայքը երբեմն դրսից եկող ուժեղ ձայները նմանեցնում է Քոբանիի կռիվների ձայներին, որ լսել են նույնիսկ Թուրքիայի սահմանամերձ քաղաքում ապաստանելուց հետո: «Հեշտ չի, մէկը մի երկրից մի երկիր որ գալիս ա, արդեն դու կռիվի մէջից փախել ես, մարդու ուղեղը ճիշդ չի աշխատում, արդէն կեանքից հիասթափուել ես: Ժամանակ քեզի պէտք է, որ մի քիչ օյաղ ըլլաս: Արդէն մենք լրիւ անջատուած ենք, հասկանում ես… Էս երեխեքը գիշերով որ պառկում են, տանկերի, պատերազմի ձեն [են լսում], գիշերով վախենում են, գիտեն, որ իրանք կռիվի մեջն են հլը»,- պատմում է երեխաների 53-ամյա հայրը:

Քոբանին քրդաբնակ քաղաք է: Արաբները, թուրքերն ու հայերը այնտեղ փոքրամասնություն են եղել: Ընդամենը 8 հայկական ընտանիք է եղել Քոբանիում, որոնցից երեքը Թովմասյանների ընտանիքներն են եղել: Սերոբը հիշում է, որ տասնամյակներ առաջ հայերն այդ քաղաքում շատ են եղել, դպրոց են ունեցել, և ինքը մինչև երրորդ դասարան հայկական դպրոց է հաճախել: Քսան տարի առաջ, երբ հայերի մեծ մասը գնացել են Հալեպ կամ այլ քաղաքներ, դպրոցը փակվել է: Սերոբի երեխաները դպրոցում արաբերեն են անցել, իսկ հարևաններից սովորել են քրդերեն: Հետո, երբ տեղափոխվել են Թուրքիա, մի քիչ թուրքերեն ու անգլերեն են սովորել:

Այժմ Մարալը, Շահենն ու Րաֆֆին, որ համապատասխանաբար 4-րդ, 7-րդ և 8-րդ դասարաններում են, սովորում են հայերեն տառերը: Դպրոցում միայն նրանք ունեն արաբական կրթություն, և առանձին դասաժամեր չի հատկացվում՝ նրանց հայերեն սովորեցնելու համար: Ուսուցիչները նրանց դաս չեն հարցնում, երեխաները հետևում են դասին, բայց ամեն բան չէ, որ հասկանում են:

11-ամյա Մարալը

«Իրենք ինչ գրատախտակին գրում են, ես գրում եմ: Ասել են՝ ինչ գրատախտակին գրում են, դուն ալ այդպէս գրի»,- ասում է 11-ամյա Մարալը: «Ես ալ տենց եմ, միայն նայում եմ, գալիս եմ: Արդէն զզուում եմ: Մէկը չի խոսում, չեմ սովորում, միայն նայում եմ, 7 ժամ, 9 ժամ լսում եմ, գալիս եմ»,- շարունակում է 14-ամյա Շահենը:

ձախից՝ 14-ամյա Շահենը և 15-ամյա Րաֆֆին

Րաֆֆին ու Շահենը մասնավոր պարապում են հայերեն: Վճարը տալիս է մի բարերար: Մարալի մասին ասել են, որ նա դեռ փոքր է, շուտ կյուրացնի լեզուն: Երեխաներն ուզում են, որ դպրոցում շաբաթական մի քանի օր իրենց սովորեցնեն հայերեն: Ինչպես շատ այլ սիրիահայեր, նրանք ևս միշտ չէ, որ հասկանում են հայաստանյան հայերենը: Սերոբը պատմում է, որ կոշիկի խանութում աշխատանքի անցած եղբոր աղջիկների հետ երկրորդ օրը հրաժարվել են աշխատել, քանի որ նրանք ռուսերեն չեն իմացել:

Տանը հիմնականում արաբերեն ու քրդերեն են խոսում. Սերոբն ասում է, որ սովորել են դրան, թեև ինքը փորձում է հայերեն խոսել, որ երեխաների համար հեշտ լինի լեզուն սովորել: Դպրոցում սովորած մի քանի անգլերեն բառերը Մարալը սովորեցնում է հորը ու գնահատում: Ասում է՝ վատ աշակերտ է հայրը, ու ցույց է տալիս կարմիր ուղղումներով լի նրա տետրը: 

Լուսանկարները՝ Նարեկ Ալեքսանյանի


Գլխավոր էջ

Այս թեմայով

... կարդացեք ավելին «Գլոբալ հիմնադրամի ծրագրերը Հայաստանում» թեմայով
Մեկնաբանություններ (4)
1. ester17:34 - 24 մարտի, 2016
are they living in Yerevan? which is the first necessity for this family? do they need someone who can take care of the children when the father is at work? does the father found a job or is he looking for it? sorry for so many questions, I'm interested in this problem.
2. Hrant17:57 - 24 մարտի, 2016
Dear Ester, thank you for your interest. Serop's family lives in Yerevan. Serop doesn't work, as he takes care of the children and cannot leave them, especially Mike - the youngest, who needs special attention. As it is hard to get a constant monthly assistance for them, perhaps a job at home may also be a solution. By the way, if you have versions that may work, I will be glad to present them to Serop and let you know which is more proper to their needs. The article is also in English (in case you have noticed the Armenian one), so you can find the basic info following this link: http://hetq.am/eng/news/66667/from-koban%C3%AE-to-yerevan-raising-4-kids-on-his-own-serop-tovmasians-job-prospects-are-limited.html
3. Kamo00:09 - 25 մարտի, 2016
Thank you for sharing this difficult story. Do you know about how much assistance they need every month? It would be great to help.
4. Hrant12:26 - 25 մարտի, 2016
Kamo and Ester, here is Serop's phone number - (+374) 93 885 344. If you cannot reach him, write me at hrant.galstyan@gmail.com
Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։