Հինգշաբթի, 21 նոյեմբերի

Աշխարհի տասը լավագույն գինիներից մեկն արտադրվում է Հայաստանում



Ամպերի ստվերներն ընկել էին Վայոց ձորի Ռինդ գյուղի լեռների լանջերին: Մի պահ թվում էր, թե երկնքում ինչ-որ մեկը լվացք է փռել: Ձորաբերանին կանգնած` 2012թ. ամերիկյան «Բլումբերգ բիզնեսուիկլի» (Bloomberg Businessweekly) պարբերականում աշխարհի լավագույն գինիների տասնյակում ներկայացված հայկական գինու հիմնադիր Զորիկ Ղարիբյանը տիկնոջ` Երազ Թովմասյանի հետ մատնացույց են անում խաղողի այգին:

Աշխարհի լավագույն գինիների տասնյակում հայտնվելու մասին Զ. Ղարիբյանը իմացել է պատահաբար` հոդվածի հրապարակումից հետո: «Մյուս 9 գինիները մի քանի սերունդ է` շուկայում են»,- ավելացնում է նա՝ որպես օրինակ նշելով «Domaine de la Romanee-Conti Romanee Conti» գինին, որն արժե 14.000-18.000 դոլար կամ 1963թ. արտադրվող «Quinta do Noval Nacional port»-ը` 4,500-6,500 դոլար, իսկ «Զորահ կարասի արենի նոյրը»՝ 45 դոլար:

2012թ. նշյալ պարբերականի սյունակագիր էլին Մըքքոյը (Elin McCoy) աշխարհի 10 լավագույն գինիները առանձնացրել է 4000 տեսակի գինիների նմուշարկումից: Ամերիկացի լրագրողն իր հոդվածում  հիմնավորել է կատարած ընտրությունը: Նա նշել է, որ հայկական գինի առաջին անգամ համտեսել է Թուրքիայում` Իզմիրում, որը նկարագրել է որպես   ծխագույն և մետաքսանման վայելչություն ունեցող գինի: Դա համարել էր սենսացիա գինու պատմության մեջ: Այնուհետ անդրադարձել է հայկական գինու ստեղծման վայրին, որը, ըստ հոդվածի, մոտ է Արենի 1 քարանձավին: Է. Մըքքոյը նաև գրել է, որ հնէաբանների կողմից հայտնաբերված այդ վայրում է գտնվում աշխարհի ամենահին գինու գործարանը, որը մոտ 6100 տարվա պատմություն ունի:

Զորիկ Ղարիբյանն այս անդրադարձի մասին հպանցիկ է նշում, ընդհանրապես ընդգծված համեստությամբ է խոսում իր արտադրանքի՝ դրսում ձեռք բերած հեղինակության մասին:

Ռինդի «Իտալիայում»

Զորիկ Ղարիբյանը գյուղի բարձրադիր կետից հպարտությամբ նայում է հորիզոնին, որտեղ գտնվում է խաղողի այգին: Այգում տեղացի գինեգործ Արսենի պրոֆիլն է նշմարվում: Գյուղացիները գործարանն ու այդ տեղանքն անվանում են «Իտալիա», իսկ ընկերության հիմնադիրն էլ իրեն կիսով չափ ռնդեցի է համարում: Գործարանը գյուղի ծայրամասում է՝ գերեզմանոցից փոքր-ինչ հեռու: «Հետագայում այստեղ բարդիներ ենք տնկելու, որպեսզի հանգստարանը չերևա: Որոշել ենք հենց մեր կանգնած տեղում փոքրիկ  տուն կառուցել, բայց դրանք ապագայի ծրագրեր են»,- գերեզմանոցի կողմը նայելով՝ ասում է Երազ Թովմասյանը: 

«Զորահ» ընկերությանը պատկանող հողատարածքը 40 հա է, որից 9 հա-ը հատկացրել են խաղողի հայկական սորտերի հետազոտությանը: «Ես ինձ բիզնեսմեն չեմ կոչում, որովհետև շատ բաներ, որ անում եմ, բիզնեսից հեռու է՝ կարասները, այգու հետազոտական աշխատանքները, սորտերի միջից ճիշտը կղզիացնելը: Դա անում եմ իմ մտքի հանգստության համար»,- նշում է զրուցակիցս:

Նա բնակվում է Իտալիայի Միլան քաղաքում: Ավարտել է Վենետիկի Մուրադ Ռաֆայելյան վարժարանը, այնուհետ սովորել է Մխիթարյան միաբանությունում: Մասնագիտությամբ տնտեսագետ է, բայց, ինչպես ինքն է ասում, միշտ եղել է գինու սիրահար: Մինչ 1998թ. որոշել էր գինու արտադրություն սկսել Իտալիայի Տոսկանա քաղաքում, բայց հենց այդ տարի որպես զբոսաշրջիկ եկել էր Հայաստան: Այդ այցը փոխել էր նրա որոշումը: Դրանից 2 տարի անց Հայաստանում սկսել էր փնտրել տարածք, որտեղ կարող էր արտադրել լավ գինի: Ի վերջո, ընտրությունը կանգ առավ Ռինդ գյուղի վրա:

«Այն ինձ գրավեց սարերի, քարերի հզորությամբ, որը ծովի մակերևույթից 1400 մ բարձրության վրա է: Իմ առաջին քայլն այն էր, որ հողի պարունակությունը և միկրոկլիման 40 տարվա կտրվածքով անալիզ անել տվեցի Իտալիայի 2 համալսարաններում: Անալիզների եզրակացությունն այն էր, որ իմ հողը համաշխարհային մակարդակով գտնվում է ամենաբարձր մակարդակի վրա»,- բացատրում է «Զորահի» հիմնադիրը, ապա ավելացնում, որ այդ բարձրության վրա խաղող ստանալը համաշխարհային խաղողագործության տեսակետից հազվագյուտ երևույթ է: Բացի դա` կա նաև երկրորդ կարևոր հանգամանքը. այդ տեղանքում արդյունաբերություն չկա:

Հագուստի և գինու կապի մասին

Խաղողագործության վայրն ընտրելուց հետո մոտ 10 տարի  զբաղվել է խաղողի հայկական տեսակների ուսումնասիրությամբ: «Իմ նպատակն այն է, որ կարողանամ ստանալ այն մակարդակի գինի, որ համաշխարհային չափանիշներով բարձրագույն նիշը գնահատի հայկական բնիկ սորտը, և Հայաստանի գինեգործությունը կարողանա տեղ գտնել քարտեզի վրա»,- նշում է նա ու նորից շեշտում, որ գինեգործությունը բիզնես չէ իր համար, հակառակ դեպքում 12 տարի ստիպված չէր լինի զբաղվել  խաղողի հայկական սորտերի հետազոտությամբ:

Նա Իտալիայում ունի հագուստի արտադրություն: Իր կարած հագուստը  մատակարարում է ամերիկյան մեծ հանրախանութների ցանցերին, որոնց հետ աշխատում է պայմանագրերով: Այդ բիզնեսից ստացած գումարն էլ ներդնում է Հայաստանում: «Միակ կապը, որ տեսնում եմ հագուստի և գինու միջև, այն է, որ երկու դեպքում էլ գործ ունես գեղեցկության հետ: Հագուստի պարագայում որոշողը դու ես: Գինու առավելությունը հագուստից գոնե ինձ համար այն է, որ սկսում ես շփվել բնության հետ: Պատկերացնո՞ւմ եք՝ տարվա մեծ մասը դու աշխատում ես բնության մեջ և դեռ չես իմանում՝ բերք կունենա՞ս, թե՞ ոչ: Այդ դեպքում որոշողը բնությունն է»,- մեղմ ժպտում է Զ. Ղարիբյանը, ով իր անունով էլ կոչել է ընկերությունը: «Մայրս փոքր ժամանակ ինձ Զորահ էր ասում, ես էլ որոշեցի ընկերությունն անվանել հենց այդպես»,- պարզաբանում է նա:

Իր կատարած ներդրումների մասին խուսափում է խոսել, որպեսզի ինքն էլ «չվախենա» մեծ թվերից: Նրա խոսքով` տեղացիները երբեմն չեն հավատում, որ ինչ-որ մեկը կարող է գալ այդ լեռների մեջ գինի արտադրել, բայց ինքը նրանց պատասխանում է, որ գինեգործությունը խաղաղություն է սիրում, իսկ գինին էլ երևույթ է, որն ապրում է, և որտեղ պետք է ներդնել սեր: Այնուհետ ասում է, որ գինեգործության մեջ լուրջ արդյունքները լինում են շատ տարիներ հետո:

Շուկայի մասին

Այսօր «Կարասի արենի նոյրը» ընկերության արտադրած առայժմ միակ գինին է, որ առկա է վաճառքում: Այն արտահանվում է Անգլիա, Գերմանիա, Հոլանդիա, Իտալիա, Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Բալթյան երկրներ, Ռուսաստան, առաջիկայում վաճառքի կհանվի նաեւ Ավստրալիայում, Հունաստանում: Այս երկրների շարքում նա իր անձնական հաղթանակն է համարում Իտալիայում վաճառքը: Հայաստանում այն վաճառվում է մասնագիտացված խանութներում և մի քանի ռեստորաններում, որտեղ մեկ շիշն արժե 80 դոլար:

«Ես շատ եմ հպարտանում, որ մանավանդ սփյուռքահայերը գնահատում են մեր գինին, բայց իմ նպատակը շեշտադրված է դրսի աշխարհի վրա, որպեսզի Հայաստանը բերվի քարտեզի վրա, որովհետև դրսում, որտեղ վաճառվում են մեր գինիները, ամենաբարձր նիշի վրա են: Ինձ համար ամենակարևորն այն է, որ իմ գինին գնահատի գինու սիրահարը»,- ասում է նա:

Ի՞նչ է պակասում Հայաստանի գինեգործներին 

«Դժբախտաբար, Հայաստանում դեռ չեն հասկանում, թե ինչ գանձ ունեն: Շատ համաշխարհային ճանաչում ունեցող գինեգործական երկրներ, ինչպես, օրինակ, Ավստրալիան, Նոր Զելանդիան, Արգենտինան, բնիկ սորտեր չունեն, իսկ Հայաստանն ունի 100-ավոր բնիկ սորտեր, որոնք շատերին չեն էլ հետաքրքրում: Դա ցավալի է: Երկրորդ ավելի ցավալի կետն այն է, որ մենք ունենք 6.000 տարվա պատմություն և ուշադրություն չենք դարձնում այս հանգամանքին, իսկ Եվրոպայում այնպե~ս են պահպանում իրենց 500-600 տարվա պատմությունը»,- նշում է զրուցակիցս:

Նա խուսափում է քննարկել հայաստանյան գինեգործների` եվրոպականացված սորտերով արտադրանք տալու հարցը, հետո շեշտում է, որ ինքը չի ասում, թե բոլորը պետք է զբաղվեն հայկական սորտերի արտադրությամբ, միայն ուզում է, որ եթե ոչ բոլորը, գոնե մեծամասնությունն ընտրի խաղողի հայկական սորտերը:

Քիչ անց ավելացնում է, որ հայկական սորտերով ոգևորվել է նույնիսկ ընկերության իտալացի գինեգործը`Ալբերտո Անտոնիոնին (վերջինս «Ֆորբսում» աշխարհի լավագույն գինեգործների առաջին հնգյակում է, ընկերության ագրոնոմը ևս իտալացի է` Ստեֆանո Բարտոլոմեյը):

«Իմ հողի մասին եմ խոսում հիմա. Հայաստանն ունի բարձրություններ, էս հողը, էս ջուրը, պատմությունը, բնիկ սորտերը…մենք բոլոր շղթաներն ունենք, որ գինեգործությունը զարգացնենք, բայց մեզ պակասում է ինքնագիտակցությունը»,- գործարանի առաջին հարկում տեղադրված կարասների ուղղությամբ նայելով` ասում է նա:

Խնդիրներից մեկն էլ այսօր, ըստ նրա, կարասներ գտնելն է: Իրենք գինին հնեցնում են կարասներում: Իսկ կարասները գտնում են գյուղից գյուղ, տնից տուն ման գալով: «Կարասն իր բուրմունքն ունի, և գինու շնչառությունը տարբեր է կարասում, քան փայտի մեջ: Դրսում մեր մասնագետներն ավելի շատ գնահատում են կարասի մեջ հնեցված գինին: Առաջին` դա նորություն է, երկրորդ` հատուկ համերաշխություն է տալիս գինուն: Բայց նաև ասեմ, որ կարասում գինի հնեցնելը շատ դժվար պրոցես է և բիզնեսի տեսակետից կարող է ձեռնտու չլինել» ,-ասում է նա՝ հիշեցնելով, որ դեռևս  քարանձավներում գինին հնեցնում էին կարասներում: «Աշխարհը կարող է նախանձել Հայաստանին»,- ժպտում է զրուցակիցս:

Կարասների պատրաստման դպրոցի մասին 

Ընկերության հիմնադիրը հայկական ավանդույթները պահպանելու համար որոշել է կարասի պատրաստման դպրոց բացել Ռինդ գյուղում: «Երբևէ չէի մտածի, որ 20 տարի անց իմ մասնագիտությունը պետք կգա»,- ամուսնու խոսքը լրացնում է Զ. Ղարիբյանի տիկինը` Երազ Թովմասյանը, ով խեցեգործություն է սովորել ԱՄՆ-ում: Վերջինս զբաղվում է ընկերության իմիջային հարցերով: Առաջիկա 1-2 տարվա ընթացքում վաճառքում են հայտնվելու «Զորահի» երկու նոր գինիները՝ կարմիր և սպիտակ: Առաջինն ավելի թանկ է լինելու, քան «Կարասի արենի նոյրը»:

Իսկ կարասների մոտ «համերաշխ» տեղադրված են խաղողի խմորման պահամանները: Գործարանի ամբողջ տեխնոլոգիան իտալական է: Շենքի երկրորդ հարկում լինելու է գինու ցուցադրության վայրը, որտեղ, ըստ ամուսինների, աշխարհի տարբեր կետերից եկած գինեգործները կարող են այցելել, համտեսել գինին և գնահատել այն: «Մենք համաշխարհային շատ գինեգործ-ընկերներ ունենք և հույս ունենք, որ առաջիկայում այս վայրը կդարձնենք գինեգործության կենտրոն»,- մեր զրույցի վերջում ասում է Զ. Ղարիբյանը: «Ֆայնենշըլ թայմսի» գինեգործության մասին հոդվածներ պատրաստող Ջենսիս Ռոբինզոնը (Jancis Robinson), ով արդեն 3 անգամ անդրադարձել է«Զորահի» գինուն, հրատարակելու է խաղողի սորտերի, գինեգործության մասին գիրք: Այդ գրքում Հայաստանը ներկայացված է լինելու «Զորահ» ընկերության արտադրանքով:

Լուսանկարները` Նարեկ Ալեքսանյանի


Գլխավոր էջ


Տես նաև՝

ավելին



Այս թեմայով

  • «Դյութեն». բնական քսուքներ՝ 28-ամյա կենսաքիմիկոսից
    «Դյութենը» բնական քսուքների նոր ապրանքանիշ է, որը պատրաստում է կենսաքիմիկոս Գայանե Հովհաննիսյանը: Արտադրանքում չեն օգտագործվում եթերայուղեր ու կոնսերվանտներ: Սա Գայանեի գիտական և ստեղծագործական աշխատանքի արդյունքն է:
  • «Հայկական չրեր №1». Եղեգնաձորի նոր այցեքարտը
    Սիլվա Եղոյանն ասում է, որ չիրը պատրաստման փուլեր ունի, պետք է իմանաս, թե ինչքան պիտի մնա արևի տակ, ու երբ պիտի տեղափոխես հով տեղ: Եթե ամբողջապես մնա արևի տակ, և՛ որակն է փոխվելու, և՛ գույնը: Փաթեթավորումից առաջ չիրը պարտադիր լվանում են, տիկին Սիլվան խորհուրդ է տալիս՝ եթե չեք հոգնում, գնելուց հետո մի անգամ էլ դուք լվացեք:
  • «Զաբել». դիվանագետի ասելիքը՝ գինու տեսքով
    «Հիշեք, դիվանագիտությունը պրոտոկոլի ու ալկոհոլի արանքում է» (Remember that diplomacy happens between protocol and alcohol). այս խորհուրդը դիվանագետ Իրինա Ղափլանյանը լսել է Լոնդոնում սովորելու տարիներին իր դասախոսներից մեկից:
  • «Պիաֆչիկ». ասեղնագործություն մետաղի վրա
    Լինայի փոխանցմամբ՝ զարդը մանրանկարչական աշխատանք է պահանջում: Արույրի (լատուն) ու պղնձի վրա ասեղով նուրբ աշխատանք է անում:
  • Վանի արևը՝ Սասունիկում. գինեգործությունը Հայաստանում մեծ ներուժ ունի
    «Գինին վերևից ներքև են գնահատում՝ աչք, քիթ, բերան: Սկզբից գույնն ենք գնահատում, հետո՝ հոտը, ապա՝ համը: Ամեն մարդ կարող է համն ու հոտը յուրովի զգա, ուղղակի խաղողի տեսակներին հատուկ համեր կան, որոնք չես կարող շփոթել: Սա, օրինակ, արենի է (մեզ գինի է հյուրասիրում անմիջապես ռեզերվ տակառներից- հեղ.), մեզ մոտ աճող արենի է: Այն թյուր կարծիքը, թե արենին միայն Վայոց ձորում է աճում, ճիշտ չէ, Աշտարակում էլ է աճում, որով մենք ոսկե մեդալներ ենք շահում»,- նշում է Վ. Մուրադյանը:
... կարդացեք ավելին «Made in Armenia» թեմայով
Մեկնաբանություններ (12)
1. Ռազմիկ20:41 - 21 ապրիլի, 2014
Այո՝ »ամենալավ գինին ըստ Elin McCoy-ին: Թէ ո՞վ է, աստված գիտի:
2. Yasha Khachyan21:55 - 21 ապրիլի, 2014
da gini che, da erg e
3. Վարազ Սյունի (Ամստերդամ)05:32 - 22 ապրիլի, 2014
Ինչ լավ նյութ էր:
4. Ashot06:00 - 22 ապրիլի, 2014
Hojakap naxadzernutjun e ev bari naxandz e arajatsnum amen haji mot. Tox ararich@ dzer gorts@ hajoxatsni.
5. Kegham18:17 - 22 ապրիլի, 2014
Asiga shad lav e: Bravo Zorahen vor asank korts gu panagor Hayatsan: Asdvadz bahe:
6. ՀԱՅՈՒՀԻ22:26 - 22 ապրիլի, 2014
Այս նյութը թարգմանեք ռուսերեն ու անգլերեն ու շատ տարածեք ու վրացիների հոռոտախոսությունը մի քիչ մեղմեք
7. vache01:15 - 23 ապրիլի, 2014
nman drakan licqerov hodvaci @ntercum@ nuynqan hajeli e, inchqan nshvac ginineri hamtesum@. hajoxutyun Zorahi gorcin.
8. Ed01:24 - 23 ապրիլի, 2014
nice article! I wish Zorah even much more success. I do drink almost every day red win. Karasi test excellent but I can't effort me always wine for 50 $ Unfortunately in today's Armenian people even prefer to drink foreign beer or Vodka let alone drinking Armenian wines! last month as i was visiting Yerevan, in many restaurants as i did ask for red wine, they did try to recommend me Georgian or foreign wines- some how real strange, sine i did ask for Armenian wines!! Maybe - and this could be the first reason- they couldn't trust "Armenian wine" and sometime given the poor quality of some wines they are expensive too.. A big portion of wines being produced in Armenia and sold is unfortunately still of bad quality ( i stopped buying Armenian wine -since every bottle l of same wine did test different and bad) . The problem is many people are after short term profit and this fact cause a big harm to the brand "Armenian wine"- the government should do more for quality control and punish all does winemakers who do cheat and cause harm to the reputation of Armeian wine
9. Berge Oknayan03:51 - 24 ապրիլի, 2014
Bravi Zorig & Yeraz, voroun midken ganzner
10. Hagop01:51 - 28 ապրիլի, 2014
Friends, I will say this. Mr Gharibian is right that Armenians have not appreciated their history enough to make their mark on the world. To begin with, we must educate the world that the grape itself is native to Armenia, and no where else. Not Georgia (like they claim), not so-called "Turkey", and especially not so-called "Azerbaijan". In this regard, there is no reason that of the "top 10 wines" in the world, that Armenia should not be taking 8 spots of it. What stops it from happening is our lack of education and lack of support for visionaries like Mr Gharibian. To make it in this world, we must blow our own horn, because everyone else wants us to fail and disappear. Thank you Mr Gharibian for your very important work. I hope this starts something big, which will be the envy of the world.
11. Անդրանիկ Հակոբյան 12:03 - 13 մայիսի, 2014
Հիանալի նյութ էր: Եվ թեման էր գրավիչ և մատուցման լեզուն: Կարդացի մեծագույն բավականությամբ, իսկ մեր ազնիվ հայրենակցի կերպարն իսկապես հիացրեց: Շնորհակալություն:
12. ANZHELIKA15:54 - 7 մարտի, 2015
ЖЕЛАЮ ВАМ УДАЧИ!!ГОРЖУСЬ ТАКИМИ ЛЮДЬМИ!!!
Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։

Լրահոս

Բոլոր նորությունները

Արխիվ
Ամենա

Մեկնաբանված

Կարդացված