Հինգշաբթի, 21 նոյեմբերի

«Մեր գերեզմանները դառնում են մեր մահացած կարողությունները»



Քրիստոնեական արարողությունների մեջ ներառված են Միջերկրական ծովի եւ Արեւելքի բոլոր ժողովուրդների մշակույթը: Երեք իրադարություն կա, որոնք կարեւոր են քրիստոնեական ժողովուրդների համար` երեխայի ծնունդ, ամուսնություն, մահ: Երեքն էլ նույն ձեւաչափն ունեն`լոգանք, սպիտակ պաստառ, ծաղիկ: «Լոգանքով մեղքերն են մաքրում, սպիտակով ընդունում են նոր կյանք, ծաղկով կյանք են շնորհում»,- բացատրում է սոցիոլոգ, «Սոցիոմետր» կենտրոնի տնօրեն Ահարոն Ադիբեկյանը: Օրինակ` Իզաբելա թագուհին հպարտ էր, որ կյանքում երկու անգամ է լոգանք ընդունել: Այսօր «Հայելի» ակումբում Ահարոն Ադիբեկյանը, Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու սպասավոր Տեր Շմավոն քահանա Ղեւոնդյանը և թաղման բյուրոյի տնօրենի օգնական Գաբրիել Գաբիկյանը զրուցում էին թաղման արարողակարգերի և դիակիզման մասին: Ահարոն Ադիբեկյանն ասում է, որ մարդու գործողությունների հիմքում ընկած են երեք մղում` ֆիզիկական բավարարվածություն, հեղինակություն, փառք. «Մարդը սովորական ապրում է, բա ինչպե՞ս տարբերվի: Դրա համար էլ ճոխ հարսանիք է անում, ճոխ թաղում»,- կարծում է սոցիոլոգը: Նրա խոսքերով` այն գումարները, որոնք տալիս են հարյուրավոր պսակներ գնելու համար, ավելի լավ է տան որբերին, կարիքավոր ընտանիքներին. «Իմ սկզբունքը հետեւյալն է` նախեւառաջ մտածել կենդանի մարդկանց մասին, ապա` հանգուցյալների»,- ավելացնում է Ահարոն Ադիբեկյանը: «Եթե քեզ կանչեն խրախճանքի եւ հնարավորություն լինի սգո սեղան գնալու, ապա նախընտրի սգո տուն, որովհետեւ քո վերջն էլ է դա եւ պետք է այդ մասին մտածես»,- ասում է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու սպասավոր Տեր Շմավոն քահանա Ղեւոնդյանը: Համաձայն եկեղեցու դավանաբանության` մարդը չի մահանում եւ իսպառ կորչում, մահը ննջման վիճակ է, դրա համար էլ հանգուցյալը կոչվում է ննջեցյալ: Նրա մարմինը հատուկ արարողակարգի միջոցով դրվում է հողի մեջ, այնուհետեւ քրիստոնյան հույսով ապրում է, որ մի օր իր հարազատը հարություն կառնի Աստծո առաջ կանգնելու համար` ստանալու վարձ կամ պատիժ. «Եթե ինքն աստվածահաճո եւ աստվածավախ կյանք է վարել, մարդկանց սիրելու միջոցով սիրել է նաև Աստծուն, ապա նա իր վարձատրությունը կստանա»,- ասում է քահանան: «Սոցիալական դիրքը, սոցիալական հարաբերություններն ազդում են նաեւ թաղման ծեսերի վրա, լուրջ մրցակցություն է ընթանում, մարդիկ դառնում են զոհ իրենց ընկալումների: Ընտանիքը կուտակում է գումարներ, որ երեխային կրթություն տա, ամուսնացնի եւ թաղի, կարծես ուրիշ նպատակ չկա: Մեր գերեզմաննները դառնում են մեր մահացած կարողությունները, որոնք մեր կյանքին ոչ մի օգուտ չեն տալիս»,- ասում է Ահարոն Ադիբեկյանը: Նա նշում է, որ լավ կլինի այդ գումարները տալ տվյալ մարդուն, որ կենդանության ժամանակ լավ ապրի: Թաղման արարողակարգերը տարբեր երկրներում տարբեր են, դրանք ժամանակի ընթացքում փոխվում են: Ժամանակին ճիշտ արարողակարգը այսպես է եղել. երբ մարդը մահանում էր, հոգեւորականն է ժամանել, հատուկ աղոթքների եւ շարականների միջոցով լողացրել են, երեկոյան տարել եկեղեցի, դիակն ամբողջ գիշեր թողել այնտեղ,  եւ եկեղեցու դպիրներն այդ ընթացքում սաղմոսներ են ընթերցել: Առավոտյան մահվան թափորն ուղևորվել է գերեզմանատուն, որտեղ կանայք չեն գնացել, քանի որ քրիստոնեության մեջ կանանց դերն այլ է: Քահանան բացատրում է, որ այստեղ չկա ոչ գենդերային, ոչ էլ այլ խնդիր. «Սկզբից Ադամն արարվեց Աստծո պատկերով, իսկ Ադամի կողքից էլ` Եվան»: Հաջորդ օրը տեղի է ունեցել ինքնահողի արարողությունը, այնուհետեւ` յոթի, քառասունքի: Քահանան բացատրում է, որ Աստված 6 օրում արարեց երկիրը եւ երկինքը եւ յոթերորդ օրում հանգստացավ: Նախկինում միայն քառասունքին էր հաց դրվում սեղանին, համարվում էր, որ այդ օրերը սգո օրեր են, եւ օջախում կրակ չի վառվում: Այսօր շատ բաներ փոխվել են: Հանգուցյալը եկեղեցում չի դրվում` բացառությամբ Երեւանի Սուրբ Գեւորգ եկեղեցու, ուր թույլատրվում է դնել հանգուցյալին, իսկ գյուղական համայնքներում նման բան կարող է լինել միայն քահանայի թույլտվությամբ: Այսօր թաղման արարողակարգերը կատարվում են քահանայի ղեկավարությամբ, եթե, իհարկե, հանգուցիալը մկրտված է եւ ինքնասպանություն չի գործել: Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու սպասավոր Տեր Շմավոն քահանա Ղեւոնդյանն ասում է, որ շատերը մտածում են, որ ավելի մատչելի է հրավիրել քահանային, քան երաժիշտներին, քանի որ քահանայի դեպքում ինչ կտաս, կտաս, իսկ երաժիշտները սահմանված գին ունեն: «Շքեղաշուք դամբարանները եւ քարերը մեռած գումար են, այստեղ շատ ուժեղ մրցույթ է տեղի ունենում, մարդիկ փորձում են մեկը մյուսին ապացուցել, թե ով ինչի է ընդունակ: Շատ հաճախ այդ մարդիկ իրենց կյանքում այդքան գումար չեն տեսել, չեն վայելել: Այդ գումարները կարելի է օգտագործել մատաղ բաժանելու, այլ մարդկանց օգնելու համար»,- ասում է քահանա Ղեւոնդյանը: Քահանան ասում է, որ տան հայելինները կտորներով փակելը, ժամացույցը կանգնեցնելը` հեթանոսություն է: Հանգուցյալի հետ հագուստը դնել ուղարկելը եւս սխալ է: Քահանան նշում է, որ ավելի ճիշտ կլինի դրանք տալ որբերին, ծերանոցներին: Հանգուցյալը պետք է նայի Աստծուն` արեւելք, ձեռքերն էլ`սրտի մոտ խաչաձեւ դրված: Նա խորհուրդ է տալիս բոլոր թաղման բյուրոներին համագործակցել եկեղեցու հետ, որպեսզի ժողովրդի մեջ սխալ ավանդույթներ չարմատանան: Թաղման բյուրոյի տնօրենի օգնական Գաբրիել Գաբիկյանն էլ ասում է, որ օրական Երեւանում լինում է 15-20 սգո արարողություն: Նա նշում է, որ եթե մարդը մահանում է եւ գերեզմանի տեղ չունի, թաղման բյուրոն նրան տեղ է հատկացնում ընտանեկան գերեզմանոցում` երեքը չորսի վրա: Իսկ եթե մեկ հոգի է, նոր կառուցված գերեզմանոցում են տեղ տալիս` մեկը երկուսի վրա, ընդամենը մեկ ցուցատախտակ է դրվում: Գերեզմանատարծքները հատկացվում են անվճար, հանգուցյալի հարազատները մահվան թղթով գալիս են թաղման բյուրո, այնտեղ վճարում են 26.900 դրամ փոս փորելու համար: Իրենց ծառայությունների մեջ նաև մեքենա է տրամադարվում, բայց դա վճարովի է` կախված, թե որտեղից է տեղափոխում հանգուցյալը:

Գլխավոր էջ


Տես նաև՝

ավելին



Մեկնաբանել
Շնորհակալություն մեկնաբանելու համար: Ձեր մեկնաբանությունը պետք է հաստատվի խմբագրության կողմից:

Լատինատառ հայերենով գրված մեկնաբանությունները չեն հրապարակվի խմբագրության կողմից։

Լրահոս

Բոլոր նորությունները

Արխիվ
Ամենա

Մեկնաբանված

Կարդացված